In het Klimaatakkoord heeft het Nederlandse kabinet uitgesproken te streven naar volledig emissieloze wegmobiliteit, met subsidies voor emissieloze auto's als belangrijk instrument. Dit beleid is in lijn met de Europese ambities, zoals vastgelegd in de European Green Deal, welke ambitieuze doelen stelt voor uitstootvermindering en energietransitie in de automotive sector. Een belangrijk onderdeel is het stoppen van de productie van auto's op fossiele brandstoffen in 2035, wat betekent dat autofabrikanten zich moeten richten op een toekomst waarin elektrische (EV) en waterstofauto’s (FCEV) de norm zijn.

De energietransitie en klimaatdoelen bepalen voornamelijk het Nederlandse beleid op het gebied van autobelastingen. Hierna praten wij u bij over subsidies en belastingen rondom emissieloze mobiliteit en de status van de aankomende vrachtwagenheffing.

Subsidies en belastingen van emissieloze auto’s

De subsidiëring van emissieloze mobiliteit is een belangrijke pijler voor klimaatdoelen en in de energietransitie. De afgelopen jaren is in Nederland dan ook ingezet op diverse subsidies en belastingregelingen die de aanschaf en het gebruik van elektrische auto’s moet bevorderen. Toch is een interessante dynamiek zichtbaar waarin subsidiëring van emissieloze auto’s internationaal om uiteenlopende redenen terugloopt of wordt heroverwogen. Hierna een overzicht van de belangrijkste Nederlandse regelingen en belastingen. Hieruit komt naar voren dat ook in Nederland belastingvoordelen voor emissieloze auto’s worden afgebouwd.

Laadinfrastructuur en waterstoftankstations

Laadinfrastructuur voor elektrische en hybride auto’s speelt een cruciale rol in de energietransitie binnen de mobiliteitssector. Daarnaast is de opbouw van een netwerk van waterstoftankstations een belangrijke ontwikkeling. De groei van deze infrastructuur wordt belemmerd door uitdagingen in de energiesector, personeelstekorten en procedurele vertragingen. De Nederlandse overheid werkt aan subsidieregelingen die diverse knelpunten moet oplossen in de context van de doelstellingen uit het Klimaatakkoord.

Vrachtwagenheffing

De Nederlandse overheid is bezig met de implementatie van een nieuwe “vrachtwagenheffing”. Deze heffing, die naar verwachting in 2026 van kracht wordt, is van toepassing op het gebruik van Nederlandse wegen door vrachtwagens (met een gewicht van meer dan 3.500 kilo), ongeacht of ze in Nederland of in het buitenland zijn geregistreerd.

De heffing wordt berekend op basis van het aantal kilometers dat op de Nederlandse snelwegen en bepaalde lokale en regionale wegen wordt gereden. De hoogte van de heffing hangt af van de milieuprestaties en het gewicht van de vrachtwagen: hoe milieuvriendelijker en lichter de vrachtwagen, hoe lager de heffing. Hiermee sluit de Nederlandse vrachtwagenheffing aan bij de systemen in Duitsland en België. De tarieven in Nederland zullen variëren van € 7,8 cent tot € 26 cent per gereden kilometer, met een gemiddeld tarief van ongeveer € 15 cent.

Met de invoering van de vrachtwagenheffing wordt in Nederland de belasting op zware motorvoertuigen (het Eurovignet) afgeschaft en wordt de motorrijtuigenbelasting voor vrachtwagens verlaagd tot ongeveer het Europese minimum. De opbrengsten worden gebruikt voor de verduurzaming en innovatie van de transportsector. Zo wordt een deel van de opbrengsten gebruikt voor de hierboven genoemde subsidieregeling voor private laadinfrastructuur.

Ook voor particuliere kilometers voorziet het kabinet een kilometerheffing (betalen naar gebruik). Het is namelijk nog steeds voorzien dat de motorrijtuigenbelasting overgaat van belasting op autobezit naar een systeem van heffing op basis van gebruik in 2030. Die overgang is ingegeven door uitstootvermindering, maar heeft ook met name als doel de inkomsten uit autobelastingen op peil te houden, rekening houdend met de verwachting dat brandstofaccijnzen zullen teruglopen in de toekomst.