Met de inwerkingtreding van de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) wordt de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi) ingrijpend gewijzigd. Het doel van de Wtta is het bieden van betere bescherming van kwetsbare arbeidskrachten en een gelijk speelveld creëren voor uitleners. De Wtta introduceert een nieuw toelatingsstelsel voor de uitleenmarkt en vervangt de huidige registratieplicht. Daarmee verandert het juridische kader voor het ter beschikking stellen van arbeidskrachten substantieel. Naar verwachting zullen de wijzigingen per 1 januari 2027 in werking treden.

In dit artikel lichten wij toe wat de belangrijkste wijzigingen inhouden en wat dit betekent voor uitleners en inleners.

Van registratieplicht naar toelatingsplicht

De huidige registratieplicht van artikel 7a Waadi vervalt. In plaats daarvan wordt een toelatingsstelsel geïntroduceerd: alleen toegelaten uitleners mogen voortaan arbeidskrachten ter beschikking stellen. Hiermee wordt beoogd de in- en uitleenmarkt transparanter te maken en toezicht en handhaving te versterken.

Hoofdregel: verbod op terbeschikkingstelling zonder toelating

Als hoofdregel zal gelden dat het verboden is om arbeidskrachten ter beschikking te stellen zonder toelating. Ook buitenlandse uitleners die arbeidskrachten in Nederland ter beschikking stellen, vallen onder deze verplichting. De toelating wordt verleend aan de rechtspersoon of onderneming zoals ingeschreven in het Handelsregister en is niet overdraagbaar. De geldigheidsduur van de toelating bedraagt vier jaar. Daarna zal opnieuw toelating aangevraagd moeten worden.

Toelatingseisen voor uitleners

Om toegelaten te worden moet een uitlener aan de volgende eisen voldoen:

  • ingeschreven zijn in het Handelsregister;
  • beschikken over een geldige verklaring omtrent het gedrag (VOG) (voor zowel de rechtspersoon alsook de vennoten, beheerders, maten van de onderneming);
  • een financiële zekerheid stellen van € 100.000 (of € 50.000 bij een voorlopige toelating). Deze waarborgsom kan worden aangesproken voor onder meer loonverplichtingen, bestuurlijke boetes en verschuldigde belastingen en premies. Voor bestaande uitleners bevat de Wtta overgangsrecht, op grond waarvan bij de aanvraag tot toelating onder strikte, limitatief omschreven voorwaarden geen financiële zekerheid hoeft te worden gesteld;
  • voldoen aan het vastgestelde normenkader. Dit normenkader bestaat uit een uitgebreid pakket van eisen met betrekking tot de naleving van arbeidsrechtelijke wetgeving, socialezekerheidswetgeving en fiscale wetgeving; en
  • de naleving van dat normenkader aantonen met een inspectierapport van een aangewezen inspectie‑instelling. De controles worden uitgevoerd door private inspectie‑instellingen die zijn geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie. Het inspectierapport vormt een essentieel onderdeel van de toelatingsprocedure en het behoud van de toelating.

Deze eisen vormen een duidelijke aanscherping ten opzichte van het huidige regime, waarin enkel een registratie in de KvK volstond.

Ontheffingen en voorlopige toelating

De gewijzigde Waadi biedt ruimte voor ontheffing van de toelatingsplicht in gevallen waarin terbeschikkingstelling slechts een zeer beperkt onderdeel vormt van de bedrijfsactiviteiten. Daarnaast kunnen startende ondernemingen een voorlopige toelating aanvragen, omdat zij nog niet aan alle eisen van het normenkader kunnen voldoen. Uitzendondernemingen in de zin van artikel 7:690 BW zijn uitgesloten van de ontheffingsmogelijkheid.

Nieuwe verplichtingen voor inleners

De Wtta wijzigt de Waadi niet alleen voor uitleners, maar ook voor inleners. Naast het uitleenverbod introduceert de wet een inleenverbod: inleners mogen uitsluitend arbeidskrachten inlenen van toegelaten uitleners (of uitleners met een ontheffing). Daarnaast wordt de Waadi uitgebreid met een aantal administratieve verplichtingen voor inleners en een meewerkplicht voor de inlener bij controles door inspectie‑instellingen. De meewerkplicht is bedoeld om effectief toezicht op de naleving van de toelatingsplicht en het loonverhoudingsvoorschrift mogelijk te maken.

Handhaving en sancties uitgebreid

De wijzigingen van de Waadi gaan gepaard met een versterkt handhavingsinstrumentarium. In het geval dat een toegelaten uitlener niet (meer) voldoet aan de eisen voor toelating kan de toelating worden geschorst of ingetrokken. Daarnaast kan de Nederlandse Arbeidsinspectie een boete opleggen aan de uitlener en inlener als die niettemin toch arbeidskrachten blijven uitlenen resp. inlenen. Ook kan een last onder dwangsom worden opgelegd om de uitlener te dwingen te voldoen aan de eisen van toelating dan wel de terbeschikkingstelling te beëindigen.

Overgangsrecht: tijdelijke ruimte bij invoering

Tot slot bevat de Wtta enkele bepalingen van overgangsrecht. Zo kunnen uitleners die binnen zes maanden na inwerkingtreding van de Wtta een aanvraag voor toelating, voorlopige toelating of ontheffing indienen, onder voorwaarden arbeidskrachten blijven ter beschikking stellen totdat op die aanvraag is beslist. Dit moet de overgang naar het nieuwe stelsel werkbaar maken voor de praktijk.

Contact

Mocht u vragen hebben, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen met onderstaande collega of uw vertrouwde Loyens & Loeff adviseur.