You are here:
19 november 2021 / nieuws

Opzegging uitvoeringsovereenkomst door pensioenfonds niet instemmingsplichtig

Op 26 oktober 2021 (ECLI:NL:RBNHO:2021:9536) heeft de Rechtbank Noord-Holland (Rechtbank) geoordeeld dat het besluit van een pensioenfonds om de uitvoeringsovereenkomst met een ondernemer op te zeggen niet instemmingsplichtig is op grond van artikel 27 lid 1 WOR. In deze bijdrage bespreken wij de uitspraak van de Rechtbank en een aantal gevallen waarin een ondernemer wél rekening moet houden met het instemmingsrecht van de ondernemingsraad bij pensioen-gerelateerde kwesties.

De opzegging van de uitvoeringsovereenkomst

Het ging in bovengenoemde zaak om het volgende. Fluor (de ondernemer) heeft een pensioenregeling voor haar werknemers. Voor werknemers die vóór 2014 in dienst zijn getreden geldt een eindloonregeling die wordt uitgevoerd door Stichting Pensioenfonds Fluor Nederland (SPFN). SPFN heeft de uitvoeringsovereenkomst met Fluor op 17 december 2020 opgezegd, omdat: (i) een beheerste bedrijfsvoering niet meer te waarborgen is, (ii) er sprake is van en kwetsbaar bedrijfsmodel waardoor de uitvoering van de eindloonregeling door SPFN niet langer meer in het belang van de deelnemer is, en (iii) voortzetting van de uitvoering strijdig is met de evenwichtige belangenafweging. In reactie hierop heeft Fluor SPFN laten weten dat zij de ondernemingsraad van Fluor (OR) hierover zal informeren en dat zij begrip heeft voor de overwegingen van SPFN die hebben geresulteerd in de opzegging.

Nadat Fluor haar OR had geïnformeerd, heeft de OR de nietigheid van het besluit tot opzegging van de uitvoeringsovereenkomst ingeroepen. De OR stelt zich in dat kader op het standpunt dat instemming voor de opzegging had moeten worden gevraagd op grond van artikel 27 lid 1 onder a jo. artikel 27 lid 7 WOR, omdat Fluor impliciet, dan wel expliciet, heeft ingestemd met de opzegging door zich hier niet tegen te verzetten. Er zou aldus sprake zijn van een besluit dat genomen is door, dan wel zou moeten worden toegerekend aan, Fluor.

Oordeel Rechtbank

De Rechtbank overweegt dat in artikel 27 lid 1 onder a WOR is bepaald dat de ondernemer de instemming van de ondernemingsraad behoeft voor elk door hem voorgenomen besluit tot vaststelling, wijziging of intrekking van regelingen op grond van de pensioenovereenkomst. Op grond van artikel 27 lid 7 WOR wordt hieronder ook verstaan: de vaststelling, wijziging of intrekking van regelingen opgenomen in een uitvoeringsovereenkomst die van invloed zijn op de pensioenovereenkomst. De Rechtbank overweegt dat voornoemde artikelen toepassing missen omdat SPFN niet beschouwd kan worden als ondernemer in de zin van artikel 27 lid 1 onder a WOR. Dat zou anders zijn als Fluor (de ondernemer) de uitvoeringsovereenkomst had opgezegd.

De Rechtbank overweegt verder dat het hier niet gaat om een besluit van Fluor of een besluit dat toerekenbaar is aan Fluor. Er is naar het oordeel van de Rechtbank sprake van een eenzijdige rechtshandeling van SPFN. Voor de opzegging van de uitvoeringsovereenkomst is de instemming van Fluor niet vereist. Ook is het besluit niet toerekenbaar aan Fluor, omdat van (indirecte) betrokkenheid van Fluor bij het besluit tot opzegging van SPFN niet is gebleken, terwijl ook niet is gebleken dat er een zeggenschapsrelatie tussen SPFN en Fluor bestaat.

Commentaar

Wat ons betreft is het oordeel van de Rechtbank dat aan een ondernemingsraad geen instemmingsrecht toekomt als de pensioenuitvoerder/het pensioenfonds de uitvoeringsovereenkomst met de ondernemer opzegt, juist en logisch. Strikt genomen kan tevens worden betoogd dat het instemmingsrecht toepassing mist als de ondernemer besluit de uitvoeringsovereenkomst op te zeggen en de bestaande pensioenovereenkomsten (ongewijzigd) bij een ander pensioenuitvoerder/pensioenfonds onder te brengen. Echter, in de praktijk zal men vrijwel altijd zien dat de pensioenovereenkomst als een gevolg van de overstap wijzigt, omdat identieke pensioenfondsen en pensioenregelingen niet bestaan. Als gevolg daarvan is de overstap alsnog instemmingsplichtig (zie ook: prof. mr. drs. M. Heemskerk en J. Los, ‘Reactie: Overstappen naar een algemeen pensioenfonds zonder instemming OR?, TPV 2016/6).

Wanneer heeft de ondernemingsraad wél instemmingsrecht?

Er zijn veel besluiten die wél de voorafgaande instemming van de ondernemingsraad behoeven. Men kan hierbij denken aan de wijziging van de pensioenregeling (bijvoorbeeld van een middelloonregeling in een beschikbare premieregeling), de wijziging van een regeling waarin is bepaald hoe de verschuldigde premie wordt vastgesteld, en een wijziging van de maatstaven voor en de voorwaarden waaronder toeslagverlening plaatsvindt (artikel 27 lid 7 WOR).

Er zal door een ondernemer dus steeds goed in kaart worden gebracht wat de impact van de vaststelling, intrekking of wijziging van een pensioenregeling (of een regeling uit de uitvoeringsovereenkomst) is op de pensioenovereenkomst zoals gesloten met de werknemers. In het verlengde daarvan is het onze verwachting dat het instemmingsrecht van een ondernemingsraad een grote rol spelen bij de implementatie van het Pensioenakkoord en de wijzigingen die dit met zich brengt.

Wilt u meer informatie ontvangen over de reikwijdte van het instemmingsrecht van de ondernemingsraad bij het wijzigingen van uw pensioenregeling? Neem dan contact op met Laurie Kuijpers of Romy Akkermans. Zij zijn beiden lid van het pensioenteam van Loyens & Loeff en adviseren op regelmatige basis over dit soort aangelegenheden.



Aanpassing Arbovrijstelling in de Werkkostenregeling

Aanpassing Arbovrijstelling in de (Werkkostenregeling) WKR met verwijzing naar artikel 44 van de Arbeidsomstandighedenwet. lees meer

Implementatie van de Europese Klokkenluidersrichtlijn

Om de bescherming van klokkenluiders te verbeteren is de Europese Klokkenluisersrichtlijn geïntroduceerd. lees meer
Verlenging afspraken met België en Duitsland over thuiswerken

Verlenging afspraken met België en Duitsland over thuiswerken

Nederland heeft overeenstemming bereikt over verlenging van de overeenkomsten over de belastingheffing van grenswerkers die thuiswerken lees meer