You are here:
31 juli 2019 / artikel

Brexit Blog 11: Nog precies drie hete maanden te gaan

De hitte heeft Europa aardig in haar greep, niet alleen op de stranden stijgt de temperatuur, maar met name in de politieke achterkamertjes in de Europese Unie (EU), nu de Brexit datum van 31 oktober eraan zit te komen.

What will Brexit bring for international private clients?

Toen we onze Brexit Blog 10 op de deadline van 29 maart uitbrachten, bestond er goede hoop op een rustig verloop van de verdere periode om een overeenkomst te krijgen voor een gemoedelijk vertrek van het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de EU op de verlengde datum van 31 oktober 2019. Dit rustige verloop bleek ijdele hoop. De laatste maanden heeft het VK een nieuwe premier gekregen, vele nieuwe ministers, een nieuw politiek landschap en de Britse pond is gezakt tot het laagste punt sinds de stemming over de Brexit. Dit alleen al is voor ons reden genoeg om de Brexit Blogs weer op te pakken.

Hoe heeft het zover kunnen komen?

Het verloop tot de deadline van 29 maart is beschreven in onze eerdere Brexit Blogs en die periode eindigde in een uitstel van de Brexit deadline tot (uiteindelijk) 31 oktober 2019. In de verlengde periode verviel het VK in oude fouten, namelijk het onvoldoende plannen en voorbereiden van wat te wachten stond. Dit was al zichtbaar toen premier Cameron de Brexit-stemming in 2016 uitriep, zonder een ‘plan B’ of een plan van aanpak te hebben voor een eventuele Brexit, die toen niet werd verwacht (maar wel werkelijkheid werd). De daaropvolgende premier May ging voorspoedig aan het werk door snel een zogenaamde artikel 50-verklaring uit te brengen, waarmee de tweejaarstermijn voor de onderhandelingen begon te lopen.

Gedurende de onderhandelingen met de EU dacht het VK dat dit een ‘normale’ onderhandeling zou worden zoals met alle EU-dossiers (die doorgaans altijd met een akkoord tussen alle lidstaten op het ‘moment suprême’ leiden). In dit dossier bleek de EU echter een ferme positie in te nemen als eenheid met daadkracht. Het VK had toen al haar overmoedige eisen gesteld dat zij niet akkoord zou gaan met een grens met Ierland, uit de interne markt wilde en niet aan de EU-regels gebonden wilde blijven. De conceptuittredingsovereenkomst waarmee premier May vervolgens terugkwam naar het VK bevatte echter een ‘backstop’, een overgangsperiode in de interne markt en gebondenheid aan de regels zonder vertegenwoordigingsbevoegdheid van de VK in de EU. Dit leidde uiteraard tot ophef en chaos in het Britse Parlement en, hoewel op een aantal momenten bijna sprake was van een doorbraak, werd goedkeuring van de conceptuittredingsovereenkomst toch nog verhinderd door formele politieke regels en door misleiding en verrekeningen bij de stemmingen.

Tegen het einde van de termijn voorkwam het Parlement van het VK dat een ‘No deal-Brexit’ op 29 maart zou plaatsvinden door een verlenging te vragen. De patstelling tussen Parlement en premier May die volgde, leidde tot een verlening van de huidige Brexiteinddatum tot 31 oktober 2019. Ondertussen is een nieuwe premier verkozen, Boris Johnson, die de taak heeft om het VK door een Brexit te leiden.

Wat staat er te gebeuren?

31 oktober 2019 is de einddatum van de verlening voor de Brexit. Er zijn nog steeds verschillende scenario’s denkbaar, zoals een gemoedelijke Brexit met een uittredingsovereenkomst (en overgangsperiode), het huidige of een aangepast concept. Ook is het niet uitgesloten dat nog een verlenging plaatsvindt, er helemaal geen Brexit komt of, wat steeds waarschijnlijker wordt, dat er een ‘No deal-Brexit’ komt.  Een ‘No-deal Brexit’ zal namelijk in ieder geval plaatsvinden als partijen op 31 oktober geen akkoord, uitstel of afstel zijn overeengekomen. In dat kader zijn drie actoren relevant.

Ten eerste, de nieuwe premier Johnson die dit allemaal moet begeleiden.Premier Johnson is een zogenaamde ‘hardline Brexiteer’ en heeft krachtig campagne gevoerd voor de Brexit gedurende de stemming in 2016. Ook heeft hij meerdere malen strenge kritiek geuit op de EU. Waar de vorige premier May in elk geval voldoende krediet had bij de EU en haar onderhandelaars zal dit voor premier Johnson nog moeten worden bezien. Het zal hem in ieder geval niet helpen dat hij in zijn campagne al heeft beloofd dat er fundamentele aanpassingen zouden worden gemaakt aan de uittredingsovereenkomst (zoals het schrappen van de ‘backstop’ en andere fundamentele aanpassingen). Premier Johnson heeft zelfs aangegeven dat zolang de EU daar niet toe bereid is, het voeren van onderhandelingen wat hem betreft nutteloos is (en ook niet zal plaatsvinden).

Ten tweede is de EU, aan de andere kant van het Kanaal bezig met de politieke reorganisatie na de verkiezingen in mei, nu er een nieuwe Europese Commissie wordt ingesteld. Hoewel het in Brussel is überhaupt over het algemeen al stil in augustus (anders dan de bewoners en de toeristen) kan uit het gedrag van de lidstaten de opinie van de EU al wel in enige mate worden afgeleid. Zo hebben vertegenwoordigers van de Ierse en Franse regeringen al laten weten dat een deal zonder backstop geen optie is en zelfs dat het huidige concept van de uittredingsovereenkomst een ‘take it or leave it’-deal is.

De derde belangrijke speler in het verloop van de Brexit is het Britse Parlement. Zij heeft immers in maart aangegeven dat zij tegen een ‘No deal-Brexit’ is (en heeft de ‘No-deal Brexit’ ook verhinderd). Ook nu hebben sommige parlementsleden al laten weten dat zij geen ‘No deal-Brexit’ zullen accepteren, maar ook in het Britse Parlement hebben zich nodige veranderingen en positiewisselingen voorgedaan en dat  in het Parlement dingen niet gaan zoals je zou verwachten is wel gebleken. Premier Johnson heeft echter al aangegeven niet te zullen schuwen om extreme maatregelen te nemen, zoals het schorsen van het Parlement, ‘prorogation’ genoemd. In dat geval zal premier Johnson aan de koningin vragen om het Parlement te schorsen wat inhoudt dat alle stemmingen en debatten gestaakt worden en het Parlement een ‘No deal-Brexit’ niet kan voorkomen. De koningin kan een dergelijk verzoek praktisch gezien niet weigeren, hetgeen inhoudt dat ook de koningin zelf onderdeel zal worden van de Brexit perikelen.

Wat is waarschijnlijk?

Premier Johnson heeft altijd gezegd een Brexit op 31 oktober 2019 te willen, ‘wat er ook gebeurt’. De kans is erg klein dat zijn eisen voor wijzigingen van de conceptuittredingsovereenkomst zullen  worden geaccepteerd door de EU (die op het moment overigens in passieve modus verkeert). Het risico op een ‘No deal-Brexit’ is daarmee aanzienlijk gestegen - premier Johnson heeft al aangegeven aan burgers en bedrijven om zich voor te bereiden op een ‘No deal-Brexit’. De enige die dit nog kan voorkomen is het Britse Parlement, maar zoals eerder is vertoond is het onmogelijk te voorspellen wat die gaat doen.

Bedrijven aan beide kanten van het Kanaal zullen serieus moeten overwegen een actieplan in de kast te leggen om goed te kunnen reageren op een ‘No deal-Brexit’. De Britse zijde lijkt in ieder geval nog lang niet klaar voor een ‘No deal-Brexit’, wat grote gevolgen kan hebben voor de EU-VK handel. Uiteraard houden wij jullie op de hoogte in de komende weken over de juridische ontwikkelingen en gevolgen voor jullie bedrijven. Hou ons in de gaten!

Voor vragen over de gevolgen van Brexit voor uw bedrijf staat de Praktijkgroep Competition & Regulatory van Loyens & Loeff voor u klaar.



ACM onderzoekt inkoopkartel in agrarische sector

De ACM heeft op haar website aangekondigd dat zij invallen heeft gedaan bij verschillende grote handelaren in de agrarische sector. lees meer

Loyens & Loeff adviseerde Unilabs Nederland B.V.

Loyens & Loeff adviseerde Unilabs Nederland B.V. bij de acquisitie van Saltro lees meer

Toestemmingverlening bouwprojecten weer op gang

Toestemmingverlening bouwprojecten weer op gang: eerste oplossingen stikstofproblematiek. lees meer