You are here:
19 september 2018 / artikel

Wetswijziging verruimt ondernemingsbegrip: burgerlijke maatschappen worden publiek

Burgerlijke maatschappen zijn op basis van de huidige wetgeving aan weinig formaliteiten onderworpen. Zij dienen tot op heden niet te worden geregistreerd, noch dienen zij een boekhouding te voeren en/of te publiceren. De hervorming van het Wetboek Economisch Recht (hierna 'WER') maakt hier een einde aan. Burgerlijke maatschappen moeten worden ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen (hierna 'KBO') en moeten een boekhouding voeren.

New definition of enterprise: Belgian civil law partnerships become public

Verruiming van het ondernemingsbegrip

De wet houdende de hervorming van het WER heeft de definitie van het begrip “onderneming” uitgebreid. Voortaan wordt naast

  • Rechtspersonen en natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefenen; ook
  • Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid als een onderneming beschouwd, tenzij deze organisatie (i) geen winst uitkeert en (ii) ook niet het oogmerk heeft om winst uit te keren aan haar leden.

Op basis van deze nieuwe definitie kwalificeren alle burgerlijke maatschappen als ondernemingen, tenzij de statuten van de desbetreffende maatschap geen mogelijkheid tot het doen van winstuitkeringen voorzien. Het feit dat een maatschap momenteel (nog) geen uitkeringen doet, verandert niets aan deze kwalificatie. De kwalificatie als onderneming brengt een aantal belangrijke verplichtingen met zich mee.

Registratieplicht bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO)

De maatschap moet worden ingeschreven in de KBO bij een lokaal ondernemingsloket. Op basis van het verouderd Koninklijk Besluit van 22 juni 2003 (hierna 'KB') dient volgende informatie te worden gemeld aan het ondernemingsloket:

  1. De volledige naam en de rechtsvorm (i.e. burgerlijke maatschap);
  2. Het volledig adres van de vestiging;
  3. De activiteiten van de maatschap en de aanvangsdatum;
  4. De naam van de persoon die de vereiste kennis van bedrijfsbeheer aantoont. Sinds 1 september 2018 is deze voorwaarde niet meer van toepassing in Vlaanderen. Deze verplichting geldt enkel nog voor Brussel en Wallonië;
  5. Het IBAN-nummer van de zichtrekening van de maatschappen;
  6. Nationaal nummer, volledige naam, e-mailadres en telefoonnummer van de persoon die de inschrijving van de maatschappen verzoekt; en
  7. Eventueel andere informatie die het ondernemingsloket nodig heeft om de inschrijving te vervolledigen.

Komen oprichters en/of zaakvoerders van maatschappen in de publiciteit?

Het WER vereist de registratie in de KBO van oprichters en zaakvoerders in algemene termen. Het Wetboek van Vennootschappen vereist dit echter niet, het verouderd KB evenmin. In de praktijk vereist de KBO de registratie van de zaakvoerders van vennootschappen (maar niet van de oprichters).

Toegang voor het publiek

Het publiek heeft toegang tot de KBO en kan een uittreksel vragen.

Inwerkingtreding inzake registratieplicht

De hervorming van het WER zal in werking treden op 1 november 2018.

Maatschappen die vanaf die datum worden opgericht, dienen zich onmiddellijk te registreren.

Maatschappen die voor deze datum zijn opgericht, dienen (in principe) voor 1 mei 2019 te worden geregistreerd.

Boekhoudverplichting

Daarnaast zullen burgerlijke maatschappen een boekhouding moeten voeren die passend is voor de aard en de omvang van de maatschap. Wanneer de omzet lager is dan 500.000 euro (excl. BTW) volstaat een enkelvoudige boekhouding. De belangrijkste stukken zijn een overzicht van de transacties met de onderliggende documenten en een inventaris. Vanaf 500.000 euro (excl. BTW) omzet dient een dubbele boekhouding te worden bijgehouden.

Publicatie van de jaarrekening?

Maatschappen moeten een boekhouding voeren, maar zijn niet verplicht een jaarrekening op te maken. Voor de vorm, inhoud en publicatie van de jaarrekening van ondernemingen verwijst het WER naar het Wetboek van Vennootschappen. Aangezien burgerlijke maatschappen binnen het Wetboek van Vennootschappen niet behoren tot de entiteiten die een jaarrekening moeten opmaken, dienen maatschappen geen jaarrekening op te maken. Maatschappen kunnen niet worden verplicht om een jaarrekening te publiceren. Ook het ontwerp inzake de hervorming van het Wetboek van Vennootschappen voorziet niet in een dergelijke verplichting voor maatschappen.

Inwerkingtreding inzake boekhoudverplichting

De hervorming van het WER treedt in werking op 1 november 2018.

Bijgevolg zullen alle maatschappen die vanaf die datum worden opgericht onmiddellijk aan de boekhoudverplichting zijn onderworpen.

Bestaande maatschappen waarvan het boekjaar gelijk loopt met het kalenderjaar dienen een boekhouding bij te houden vanaf 1 januari 2020.



Fiscaal bulletin 2019

De nieuwe editie van het Fiscale bulletin geeft een overzicht van de belangrijkste fiscale ontwikkelingen die in 2019 plaatsvonden in onze thuismarkten België,... lees meer

OESO gaat verder dan het “arm’s-length”-beginsel zonder de digitale economie af te schermen

Op 9 oktober 2019 publiceerde de OESO een voorstel voor een geharmoniseerde aanpak om winstverdelingsregels (eerste pijler van haar werkprogramma om tegemoet... lees meer

Staatssteun update: het Gerecht van de EU bepaalt het kader voor de Europese Commissie inzake handhaving “arm’s-length transfer pricing” onder staatssteunregels

Op 24 september 2019 bevestigde het Gerecht van de EU het besluit van de Commissie dat Fiat onrechtmatige staatssteun verkreeg van Luxemburg, en vernietigde... lees meer