Op 31 maart 2010 is de Crisis- en herstelwet (Chw) in werking getreden. Deze wet voorziet in de mogelijkheid dat bij Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) bepaalde gebieden of projecten alsnog onder de werkingssfeer van de wet worden gebracht. Dit is een aanvulling op de reeds onder het toepassingsbereik van de wet gebrachte projecten. De Chw kan direct of indirect van invloed zijn op (versnelde) bouw- en infrastructurele projecten waar u bij betrokken bent. Het ontwerpbesluit dat voorziet in de eerste tranche van de aanwijzing van dergelijke gebieden en projecten ligt thans ter inzage.

De bij AMvB alsnog aan te wijzen gebieden/projecten zijn:

Ontwikkelingsgebieden

• aanwijzing mogelijk wanneer dat met het oog op het versterken van de duurzame en ruimtelijke ontwikkeling van het gebied bijzonder aangewezen is
• voorziet in de mogelijkheid van het tijdelijk wegnemen van knelpunten in het milieurechtelijke spoor

Innovatieve experimenten

• aanwijzing mogelijk voor innovatieve ontwikkelingen die bijdragen aan duurzaamheid 
• voorziet in mogelijkheid van het tijdelijk afwijken van bepaalde regelgeving waaronder de Electriciteitswet, Woningwet, Wet bodembescherming en Wet geluidhinder

Lokale en regionale projecten met nationale betekenis 

• aanwijzing mogelijk voor grootschalige stadsvernieuwing, herontwikkeling van stationsgebieden, grote woningbouwprojecten en renovatie van bedrijventerreinen
• zwaartepunt ligt bij structuurvisie waardoor tijdwinst kan worden geboekt 
• verlichting procedure project-mer

Projecten van maatschappelijke betekenis

• aanwijzing mogelijk voor projecten waarin maatschappelijk vastgoed, zoals scholen, zorginstellingen, ziekenhuizen, wijksportvoorzieningen en gebouwen voor maatschappelijk en welzijnswerk, de hoofdmoot vormen al dan niet vergezeld van (een beperkte mate van) woningbouw, mits aan een aantal randvoorwaarden wordt voldaan
• voor dergelijke projecten kan de gemeenteraad een projectuitvoeringsbesluit vaststellen, dat allerlei verschillende toestemmingen bevat, waaronder toestemmingen ter vervanging van bouwvergunningen. Als toepassing wordt gegeven aan deze regeling, worden al die voorschriften op grond waarvan vergunningen, ontheffingen, vrijstellingen of andere bestuursrechtelijke besluiten zijn vereist voor de ontwikkeling en verwezenlijking van het project, buiten werking gesteld, met uitzondering van de Flora- en faunawet, hoofdstuk V, paragraaf 3, van de Monumentenwet 1988 en artikel 6.5, onderdeel c, van de Waterwet.
  Ter vervanging van de buiten toepassing verklaarde toestemmingsvereisten neemt de gemeenteraad een integraal besluit dat het groene licht geeft om het betrokken project uit te voeren.

Naast het door middel van een AMvB alsnog onder de werkingssfeer van de wet brengen van bepaalde gebieden/projecten voorziet de wet in de mogelijkheid dat de gemeenteraad op bepaalde projecten afdeling 6 (dat voorziet in een versnelde uitvoering van bouwprojecten door middel van het vaststellen van een projectuitvoeringsbesluit) van de wet van toepassing verklaart. Het gaat daarbij om de volgende projecten:

Projecten die geheel of hoofdzakelijk voorzien in ten minste 12 en maximaal 2.000 woningen (mits aan een aantal randvoorwaarden wordt voldaan)

• voor dergelijke projecten kan de gemeenteraad een projectuitvoeringsbesluit vaststellen dat alle benodigde toestemmingen bevat, waaronder toestemmingen ter vervanging van bouwvergunningen, met uitzondering van de eventueel benodigde toestemmingen op grond van de Flora- en faunawet, de Monumentenwet 1988 en de Waterwet (zie hiervoor).

De eerste tranche van de aanwijzing van zich kwalificerende gebieden en projecten heeft plaatsgevonden in het ontwerpbesluit uitvoering Chw (Stc. 2010, 6302) dat tot en met 24 mei ter inzage ligt en waarop een ieder kan inspreken. In de toelichting op dit ontwerpbesluit is aangegeven dat op korte termijn een tweede tranche van de Chw-AMvB wordt voorbereid.

Algemene (procedurele) voordelen
Naast de specifieke voordelen gekoppeld aan de desbetreffende categorie van projecten kent de Chw een aantal algemene voordelen dat van toepassing is op alle projecten die onder de werkingssfeer van de Chw vallen:

• eventuele (procedurele) gebreken in het besluit kan de rechter passeren indien belanghebbenden daardoor niet zijn benadeeld
• tegen een projectuitvoeringsbesluit kan een belanghebbende direct beroep instellen bij de Raad van State
• de rechter moet snel, binnen zes maanden, uitspraak doen 
• het beroepschrift dient de gronden van het beroep te bevatten; na afloop van de beroepstermijn kunnen geen nieuwe beroepsgronden meer worden aangevoerd
• de rechter vernietigt het bestreden besluit slechts wegens strijd met een geschreven of ongeschreven rechtsregel indien deze regel strekt ter bescherming van de belangen van degene die zich daarop beroept (relativiteitsvereiste)

Gelet op de omstandigheid dat de Chw met ingang van 1 januari 2014 vervalt, betreft het hier tijdelijke procedurele maatregelen. Overigens, indien het eerste besluit ter uitvoering van het project voor die datum is genomen, dan blijft de Chw tot het eind van het project van toepassing.

Permanente wetswijzigingen
Daarnaast voorziet de Chw in permanente wetswijzigingen/maatregelen die op elk project van toepassing zijn, ongeacht of het project nu wel of niet onder de werkingssfeer van de Chw is gebracht. Deze wetswijzigingen/maatregelen kunnen eveneens tot procedurele voordelen leiden. Deze permanente maatregelen zien onder meer op:

• versnelling van de onteigeningsprocedure
• het laten vervallen van de verplichting een projectbesluit te laten volgen door een bestemmingsplan

Meer informatie:

Mocht u over dit onderwerp nadere informatie wensen, dan zijn wij vanzelfsprekend graag bereid u behulpzaam te zijn.

mr. Henk J. Breeman
voorzitter van de Praktijkgroep Mededinging & Overheid
T +31 (0)10 224 61 02
E henk.breeman@loyensloeff.com