Het regeerakkoord
Op 30 september 2010 is de inhoud van het door VVD en CDA opgestelde regeerakkoord, en het door VVD, PVV en CDA opgestelde gedoogakkoord bekendgemaakt. Hieronder zetten wij enige relevante punten die betrekking hebben op Openbaar Vervoer en Mobiliteit op een rij in de bewoordingen van de akkoorden.

Bestuur

• Het kabinet komt met voorstellen om bevoegdheden op het gebied van vervoer en infrastructuur van rijk, provincies, regio’s en gemeenten in de Randstad over te dragen aan een te vormen Infrastructuurautoriteit;
• Ook komen er voorstellen tot afschaffing van de WGR+ [NB LL: dit heeft gevolgen voor de stadsregio’s die op grond van de Wp2000 vervoersautoriteit zijn.]

Filebestrijding

• Er komt geen kilometerheffing;
• De accijnzen op brandstoffen worden verhoogd onder gelijktijdige en evenredige verlaging van vaste lasten;
• Er wordt 500 miljoen extra geïnvesteerd in wegen en spoor;
• Ter bestrijding van files worden in samenwerking met het bedrijfsleven maatregelen genomen, zoals parkeer- en reisvoorzieningen, transferia, carpooling, goede fietsvoorzieningen, incidentenmanagement en de intensivering van telewerken;
• Er wordt geïnvesteerd in de binnenvaart om wegen en milieu te ontlasten;
• Het dynamisch systeem van maximumsnelheden wordt uitgebreid;
• De maximumsnelheid op autosnelwegen wordt verhoogd tot 130 km/u, behalve waar dit vanuit een optiek van luchtkwaliteit, geluidsbelasting of verkeersveiligheid niet mogelijk is.

Besluitvorming aanleg infrastructuurprojecten

• Het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport wordt verlengd tot 2028. Hierbij krijgen brainports, mainports en greenports prioriteit. Provincies en regio's krijgen een grotere rol;
• Randstad Urgent wordt voortgezet en uitgebreid naar andere delen van het land;
• De adviezen van de commissie Versnelling besluitvorming infrastructurele projecten worden uitgevoerd;
• Wet- en regelgeving op het gebied van het omgevingsrecht worden gebundeld en vereenvoudigd;
• De Algemene wet bestuursrecht wordt versoberd en gemoderniseerd.

Publiek-private samenwerking

• Landelijk start een groot aantal publiek-private infrastructuurprojecten;
• De regel dat publiek-private samenwerking in één keer ten laste van de begroting komt wordt opnieuw bezien;
• Aanleg en gebruik van additionele infrastructuur (zoals supersnelwegen) kan worden gefinancierd door investeringen van bijvoorbeeld pensioenfondsen en tolheffing (er komt geen tolheffing voor het gewone wegennet).

Schiphol

• Schiphol krijgt de ruimte verder uit te groeien tot een duurzame en concurrerende luchthaven;
• De overheid ziet hierbij toe op een concurrerend kostenniveau;
• De emissiehandel wordt wereldwijd aangepakt, zodat er een gelijk speelveld is.

Haven Rotterdam

• Het kabinet ondersteunt de verdere ontwikkeling van het haven- en industriegebied door de aanleg van de Tweede Maasvlakte met de bijbehorende natuurcompensatie.

Openbaar vervoer per trein

• De grensregio's worden beter bereikbaar voor treinverkeer; er komt een grensoverschrijdende ontwikkeling van het treinverkeer in grensregio's waaronder aansluiting op buitenlandse hogesnelheidstreinen;
• Het programma Hoogfrequent Spoor (gericht op spoorboekloos reizen) wordt uitgevoerd;
• Toegankelijkheid van het openbaar vervoer voor mensen met een beperking wordt verbeterd door aanpassingen van stations en treinen;
• De veiligheid in het openbaar vervoer wordt verbeterd;
• Het hoofdrailnet verdient een sterke verbetering van kwaliteit en effectiviteit waarbij grote besparingen optreden.

Verplichte aanbesteding openbaar vervoer in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam

• Er komt verplichte aanbesteding voor het openbaar vervoer in de drie grootste steden waarbij kwaliteit en goede en actuele reisinformatie wezenlijke onderdelen van de aanbestedingseisen vormen.

Milieu

• Het nationaal samenwerkingsprogramma luchtkwaliteit wordt verder uitgevoerd met uitzondering van de maatregelen die samenhangen met de kilometerheffing;
• Het kabinet zet in op een gelijk speelveld in Europa met betrekking tot de normen ten aanzien van emissies, geluid en trillingen van voertuigen, openbaar vervoer, luchtvaart en scheepvaart om het woon- en leefmilieu minder te belasten;
• De fiscale stimulering van de aanschaf en het leasen van milieuvriendelijke auto’s wordt voortgezet met een meer transparante tariefstelling en toespitsing op absolute milieuprestaties.

Ruimtelijke ordening

• Het kabinet komt met voorstellen om de ruimtelijke ordening meer over te laten aan provincies en gemeenten;
• Het toezicht en de regie op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting gaat naar de provincies.

Meer informatie:
Team Openbaar Vervoer en Mobiliteit
maurice.essers@loyensloeff.com
andre.van.der.kolk@loyensloeff.com
anke.stellingwerff@loyensloeff.com

Verplichte aanbesteding openbaar vervoer in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam
Het kabinet houdt vast aan de bestaande aanbestedingsplicht voor het openbaar vervoer in de drie grootste steden. Hieronder zetten wij de gevolgen uiteen:

• Per 1 januari 2012 moeten de busconcessies in deze steden zijn verleend na openbare Europese aanbesteding (artikel 36b Besluit personenvervoer 2000);
• Per 1 januari 2017 moeten de railconcessies in deze steden zijn verleend na openbare Europese aanbesteding (artikel 36b Besluit personenvervoer 2000);
• Er wordt geen uitvoering gegeven aan de motie Roefs, die onderhandse gunning aan zogenaamde gemeentelijke vervoerbedrijven mogelijk wil maken;
• Er wordt geen ‘inbestedingsvrijstelling’ opgenomen in de Wet personenvervoer 2000 (‘Wp2000’), zoals op grond van de PSO-verordening en het Europese recht wel is toegestaan;
• De 'commerciële' vervoerbedrijven krijgen de kans om openbaar vervoer in de drie grootste steden te verkrijgen, en hun omzet als zodanig flink te verhogen;
• De zogenaamde gemeentelijke vervoerbedrijven mogen in de aanbesteding in concurrentie meedingen naar de vervoersconcessies die zij momenteel verrichten;
• Deze gemeentelijke vervoerbedrijven mogen ook meedingen naar concessies buiten hun huidige concessiegebied voor vervoersmodaliteiten die volledig zijn aanbesteed (artikel 109 Wp2000);
• In het geval dat deze gemeentelijke vervoerbedrijven 'hun' huidige concessie verliezen, zal het personeel overgaan naar de nieuwe concessiehouder, conform de regeling in de Wp2000;

Amsterdam
Op 1 januari 2012 eindigt de huidige tram-, metro- en busconcessie Amsterdam die Stadsregio Amsterdam is gegund aan GVB. Stadsregio Amsterdam heeft in augustus 2010 het besluit genomen om met ingang van 1 januari 2012 de tram-, metro- en busconcessie Amsterdam opnieuw te verlenen aan GVB voor de duur van vijf jaar met een optie tot verlenging van vier jaar. Stadsregio Amsterdam meende voor wat betreft het busvervoer gebruik te kunnen maken van de in de PSO-verordening neergelegde inbestedingsvrijstelling en liep vooruit op een voorstel tot wetswijziging van de Wp2000 die inbesteding mogelijk zou maken. Tegen het besluit tot verlening van een nieuwe concessie aan GVB en het vooruitlopen op een wetswijziging is door de “commerciële” vervoerbedrijven bezwaar gemaakt.

Den Haag
Op 1 januari 2012 eindigt de huidige busconcessie Den Haag die Stadsgewest Haaglanden heeft gegund aan HTM. Stadsgewest Haaglanden heeft aangekondigd voorbereidingen te treffen voor een openbare Europese aanbesteding van de nieuwe busconcessie. De aan HTM gegunde railconcessie eindigt op 1 januari 2017. Stadsgewest Haaglanden heeft over de toekomst van de railconcessie nog geen besluit bekend gemaakt.

Rotterdam
Op 1 januari 2012 eindigt de huidige busconcessie Rotterdam die Stadsregio Rotterdam heeft gegund aan RET. De aan RET gegunde railconcessie eindigt op 1 januari 2017. Stadsregio Rotterdam heeft nog geen besluit bekend gemaakt over het al dan niet Europees aanbesteden van de busconcessie en de railconcessie.

Wijziging marktposities openbaar vervoerbedrijven
De kabinetsmaatregelen zullen vanwege de mogelijke markttoetreding door de zogenaamde gemeentelijke vervoerbedrijven tot een belangrijke verandering leiden bij de aanbesteding van openbaar vervoer concessies. Het aantal spelers zal daardoor verdubbelen. In Nederland zijn dan naast de zogenaamde gemeentelijke vervoerbedrijven nog tenminste drie “commerciële” bedrijven actief, te weten Connexxion/Veolia (na goedkeuring van de beoogde fusie door de NMa), Arriva en NS/Qbuzz/Syntus.

De toetreding van de zogenaamde gemeentelijke vervoerbedrijven kan leiden tot een wezenlijke versterking van de concurrentie op de aanbestedingsmarkt, waar toch al met enige regelmaat grote verschuivingen plaatsvinden, zoals de verwerving door QBuzz van de concessie Groningen Drenthe ten koste van Arriva, de verwerving van de concessie Achterhoek Rivierenland door Arriva ten koste van met name Syntus, de verwerving door Syntus van de concessie Veluwe ten koste van Veolia en de verwerving van de concessie Utrecht door QBuzz ten koste van Connexxion.

Overheidseigendom
Een andere ontwikkeling is dat alle marktspelers geheel of gedeeltelijk in overheidshanden komen. De overname van Arriva door Deutsche Bahn is immers onlangs door de Europese Commissie goedgekeurd en de beoogde concentratie van Connexxion en Veolia wacht op goedkeuring.

Meer informatie:
Team Openbaar Vervoer en Mobiliteit
maurice.essers@loyensloeff.com, andre.van.der.kolk@loyensloeff.com en anke.stellingwerff@loyensloeff.com

Disclaimer: Hoewel deze nieuwsbrief met grote zorgvuldigheid is samengesteld, aanvaardt Loyens & Loeff N.V. geen enkele aansprakelijkheid voor de gevolgen van het gebruik van de informatie uit deze uitgave zonder haar medewerking. De aangeboden informatie is bedoeld ter algemene informatie en kan niet worden beschouwd als advies.